ئه‌و شتانه‌ی‌ كۆنتڕۆڵی‌ لاشه‌ی مرۆڤ ده‌كه‌ن

:شوان ڕابه‌ر

لاشه‌ی مرۆڤ هه‌ر شێوه‌یه‌ك بێت، چه‌ند شتێكی‌ نادیار و مه‌عنه‌وی‌ كۆنتڕۆڵی ده‌كه‌ن، به‌ چاكه‌ یا خراپه‌ به‌كاری‌ دێنن و كاریگه‌ری ده‌كه‌نه‌ سه‌ر.
ئه‌و شتانه‌ش كه‌ لاشه‌ی مرۆڤ كۆنتڕۆڵ ده‌كه‌ن ئه‌مانه‌ن:
 ئه‌قڵ: له‌ مرۆڤدا زۆر ده‌وری‌ هه‌یه‌، سه‌ردارو رابه‌رایه‌تی‌ مرۆڤ ده‌كات، لاشه‌ی‌ بێ‌ ئه‌قڵ بێ‌ گیانه‌، مرۆڤی شێت و نائاقڵ كرداری‌-1 ناشایسته‌ ‌و سه‌یر ده‌كات، ئه‌قڵ مرۆڤ كۆنتڕۆڵ و ئاراسته‌ ده‌كات. 

2- غیره‌ت: غیره‌ت و جورئه‌تی‌ تایبه‌تی‌ مرۆڤ رۆڵی‌ زۆری له‌ هه‌ڵسوڕاندن و ئاراسته‌ و كۆنتڕۆڵ كردنیدا هه‌یه‌. 
3- غه‌ریزه‌: چاك ‌و خراپه‌كانی‌ مرۆڤ رۆڵیان له‌جولاَندن و هه‌ڵسوڕاندنی‌ مرۆڤدا هه‌یه‌. 
4- هێز: هه‌مو مرۆڤێك كۆمه‌ڵێك هێزی‌ مه‌عنه‌وی و شاراوه‌ی‌ هه‌یه‌، كه‌ كارده‌كاته‌ سه‌ر لاشه‌ی‌ مرۆڤ وجوڵه‌ی‌ پێده‌كات. 
5- سۆزوپه‌رۆش: بێگومان عاتیفه‌ و حه‌ماسه‌تی‌ مرۆڤ رۆڵ و كاریگه‌ریان هه‌یه‌ له‌سه‌ر چۆنیه‌تی‌ هه‌ڵسوڕاندنی‌. 
6-  ده‌مارگیری‌: هه‌مو مرۆڤێك جۆرێ‌ له‌ڕه‌گه‌ز په‌رستی‌ و ده‌مارگیری‌ هه‌یه‌، پابه‌نده‌ به‌شتێك وبه‌ پیرۆزی‌ ده‌زانێ‌، واته‌ ئه‌گه‌ر لێ‌ ی‌ داگیربكرێ‌ و زه‌می‌ بكرێ‌ ئه‌وا سه‌رودڵ‌ و ده‌ماری‌ پێ‌ ده‌گیرێ‌.
7- خۆشه‌ویستی‌: غه‌ریزه‌ی‌ خۆشه‌ویستی‌ و رق لێبونه‌وه‌ كارله‌سه‌ر مرۆڤ ده‌كات.
8- نه‌رمی‌ وتوڕه‌یی‌: هه‌مو مرۆڤێك به‌شێك له‌سیفه‌تی‌ نه‌رمی‌ وتوڕه‌یی‌ هه‌یه‌ كار ده‌كاته‌ سه‌ر ئه‌قڵ‌ و لاشه‌ و هه‌ڵسوكه‌وته‌كانی‌.
9- خۆشی‌ و ناخۆشی‌ ناوناخی‌ مرۆڤ كار له‌دڵ‌ و ده‌رون و لاشه‌ و په‌یكه‌ری‌ مرۆڤ ده‌كات.
10- سه‌بر و قه‌ناعه‌ت: رازیبون و ناڕازی‌ بونی‌ مرۆڤ به‌كێشه‌ و به‌شی‌ ژیانی‌ كار له‌ ژیان و لاشه‌ و هه‌ڵسوكه‌وتی‌ مرۆڤ ده‌كات.

Posted in: زانست و ته‌كنه‌لۆژیا